Ο Βόλφγκανγκ Κόρνταν (1909–1966), του οποίου το πραγματικό όνομα ήταν Χάινριχ Βόλφγκανγκ Χορν, ήταν Γερμανός συγγραφέας που το 1948 επιμελήθηκε την έκδοση μιας επιλογής ποιημάτων του Κ.Π. Καβάφη. Όπως οι μεταφραστές του Καβάφη Χέλμουτ φον ντεν Στάινεν και Βάλτερ Γιαμπλόνσκι, συνδέθηκε κι εκείνος στενά με τον κύκλο του Γκεόργκε.
Γιος ενός υψηλόβαθμου υπαλλήλου από το Βερολίνο αποφοίτησε από το φημισμένο οικοτροφείο Schulpforta στο Νάουμπουργκ όπου είχε ήδη εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για τις αρχαίες και σύγχρονες γλώσσες. Στη συνέχεια, σπούδασε κλασική φιλολογία, φιλοσοφία και μουσικολογία στην πατρίδα του. Μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Ναζί, μετανάστευσε αρχικά στο Παρίσι, όπου ήρθε σε επαφή με την καλλιτεχνική σκηνή των σοσιαλιστών-σουρεαλιστών και απέκτησε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Βόλφγκανγκ Κόρνταν. Έπειτα μετακινήθηκε στο Άμστερνταμ, όπου συνδέθηκε στενά, μέσω του Βόλφγκανκ Φρόμελ, με τον κύκλο του Γκεόργκε. Μετά την εισβολή της Βέρμαχτ, προσχώρησε στην ολλανδική Αντίσταση.
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, μεταξύ του 1948 και 1952, ο Κόρνταν πραγματοποίησε μεγάλα ταξίδια στο χώρο της Μεσογείου, τα οποία τον οδήγησαν μεταξύ άλλων στην Ελλάδα. Κατέγραψε τις εντυπώσεις του σε διάφορα δοκίμια, διηγήματα και ποιήματα όπως και στο λεύκωμα Η Μεσόγειος [Das Mittelmeer] το 1953 . Στα χρόνια που ακολούθησαν συνέχισε τις λαογραφικές, αρχαιολογικές και λογοτεχνικές του δραστηριότητες στο Μεξικό, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα από το 1954.
Η σύνθεση των μεταφράσεων του Καβάφη συμπίπτει με την περίοδο της ολλανδικής εξορίας, κατά την οποία ο Κόρνταν ασχολήθηκε με τη διάδοση της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας μεταξύ άλλων ως εκδότης περιοδικών και μεταφραστής ολλανδικής, φλαμανδικής και γαλλικής ποίησης. Η στροφή του Κόρνταν στον Καβάφη συνδέεται πιθανά με την ένταξή του στον κύκλο του Γκεόργκε στο Άμστερνταμ. Ο τόμος Το κρασί των θεών [Der Wein der Götter] αποτέλεσε τον δέκατο και τελευταίο τόμο της εκδοτικής σειράς „Kentraur-Druck“ που δημιούργησε ο ίδιος και κυκλοφόρησε σε περιορισμένη έκδοση μόλις 80 αντιτύπων. Η συλλογή περιλαμβάνει 24 ποιήματα από την δημιουργική περίοδο του 1897–1918 και δίνει σαφή έμφαση στις ομοερωτικές πτυχές της ποίησης του Αλεξανδρινού ποιητή. Στην τυπογραφική διάταξη, τη στίξη, τη σύνταξη και το λεξιλόγιο των μεταφράσεών του ακολουθείται σύμφωνα με τις Καμπά (Kambas, 2010, 290) και Μπιζά (Biza, 2017, 41–43) το λυρικό και μεταφραστικό πρότυπο του Στέφαν Γκεόργκε. Ο ίδιος ο Κόρνταν δηλώνει στον πρόλογο της συλλογής πως γνωρίζει τις μεταφράσεις του Καβάφη από τον Χέλμουτ φον ντεν Στάινεν, τον οποίο θεωρεί μαζί με τον Ολλανδό ελληνιστή Γκέρχαρντ Χέντρικ Μπλάνκεν (1902–1986) έναν από τους καλύτερους γνώστες του Καβάφη στην Ευρώπη.
Στην μεταφραστική του πρακτική ο Κόρνταν διαφοροποιήθηκε από τους προαναφερθέντες «στο βαθμό που ακολούθησε με αυστηρότητα την ιδιόμορφη στίξη του ποιητή μας» (Kavafis, 1947). Στα αυτοβιογραφικά του σημειώματα που δημοσιεύθηκαν πρώτη φορά το 2003 με τον τίτλο Η ψάθα [Die Matte], θα εκφράσει την ενόχλησή του από το γεγονός ότι «οι στρυφνές μεταφράσεις του Χέλμουτ φον ντεν Στάινεν, επιλογή των οποίων δημοσιεύθηκαν σε γερμανικό εκδοτικό οίκο λειάνθηκαν» με διατυπώσεις από τη δική του μετάφραση: «Από τότε που είδα, τη δεκαετία του ’30, τις πρώτες μεταφράσεις στα ποιητικά τεύχη του Α. Αμ. Μ. Στολ, αγωνίστηκα επί χρόνια να βρω την κατάλληλη έκφραση. Μαζί με τον Ολλανδό ελληνιστή Γκ. Χ. Μπλάνκεν, ο οποίος μετέφραζε καλά, καθόμασταν και ενίοτε διαπραγματευόμασταν ακόμα και για μία μοναδική λέξη. Και όμως, η ανειλικρίνεια φτάνει έως και στη βιβλιογραφία, όπου δεν αναφέρεται καν το Κρασί των θεών. Όμως, ο φον ντεν Στάινεν άνηκε στον «κύκλο». Εγώ όχι.» (Cordan, 2003, 282). Το κατά πόσο οι καβαφικές μεταφράσεις του Κόρνταν πράγματι ενσωματώθηκαν σε αυτές του φον ντεν Στάινεν, καθώς και σε ποιον βαθμό οι μεταφράσεις του Κόρνταν βασίστηκαν σε ελληνικά πρωτότυπα ή σε ολλανδικές ή άλλες ξενόγλωσσες μεταφράσεις, δεν έχει ακόμα διερευνηθεί σε βάθος.
μετάφραση από τα γερμανικά: Συντακτική ομάδα ComDeG
