Εμάνουελ Γκάιμπελ

17.10.1815, Λύμπεκ - 06.04.1884, Λύμπεκ

ποιητής, μεταφραστής

Ο Φραντς Εμάνουελ Άουγκουστ Γκάιμπελ (Franz Emanuel August Geibel, 1815–1882) ήταν γερμανός ποιητής και μεταφραστής, το πρώιμο ποιητικό έργο του οποίου επηρεάστηκε καθοριστικά από την παραμονή του στην ελληνική πρωτεύουσα κατά την περίοδο 1838–1840.

Ο Γκάιμπελ είχε σπουδάσει από το 1835 ως το 1837 θεολογία και κυρίως κλασική φιλολογία στη Βόννη και στο Βερολίνο. Τη διαμονή του στην Αθήνα, όπου εργάστηκε ως κατ’ οίκον διδάσκαλος στην οικογένεια του ρώσου διπλωματικού ακολούθου, την είχε εξασφαλίσει η Μπετίνα φον Άρνιμ (Bettina von Arnim) με τη βοήθεια του Φρίντριχ Καρλ φον Σαβινύ (Friedrich Carl von Savigny). Τα χρόνια που πέρασε στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκαν από τους βιογράφους του ως αποφασιστικής σημασίας περίοδος της ζωής του στην πορεία προς την ύστερη ποιητική του καριέρα. (Βλ. Το σχετ. αρχείο στο Γερμανικό Βιογραφικό Αρχείο).

Στην Αθήνα, ο Γκάιμπελ έκανε μαθήματα ελληνικών με τον νομομαθή Εμμανουήλ Κόκκινο (1812–1879), ο οποίος είχε σπουδάσει στο Μόναχο και στη Χαϊδελβέργη. Στην ελληνική πρωτεύουσα γνώρισε μεταξύ άλλων τον μεταφραστή Βολφ Χάινριχ κόμη φον Μπάουντισιν (Wolf Heinrich Graf von Baudissin, 1789–1878), τον αρχιτέκτονα Έντουαρντ φον Σάουμπερτ (Eduard von Schaubert, 1804–1860), τον φιλόλογο Χάινριχ Νίκολαους Ούλριχς (Heinrich Nikolaus Ulrichs, (1807–1843), τον αρχαιολόγο Καρλ Ότφριντ Μύλλερ (Karl Otfried Müller, 1797–1840) και το ζωγράφο Χέρμαν Κρέτσμερ (Hermann Kretzschmer, 1811–1890), και συναναστράφηκε με τον παιδικό του φίλο Ερνστ Κούρτιους (Ernst Curtius, 1814–1896), καθώς και τον καθηγητή του στη Bόννη Κρίστιαν Άουγκουστ Μπράντις (Christian August Brandis, 1790–1867), οι οποίοι είχαν βρει επίσης εκείνη την περίοδο μια θέση στην Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα, ο Γκάιμπελ ταξίδεψε αρκετά στην ηπειρωτική χώρα και στις Κυκλάδες μαζί με τον Κούρτιους, και έτσι εξοικειώθηκε με την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας. Εκείνη την περίοδο πήρε την οριστική απόφαση να ακολουθήσει το επάγγελμα του ποιητή. Κατατοπιστικές για τον ιδεολογικό και συναισθηματικό του κόσμο εκείνη την εποχή είναι οι Επιστολές της νεότητας του Γκάιμπελ, που εκδόθηκαν από τον Ε. Φ. Φέλινγκ το 1909.

Μετά την επιστροφή του από την Ελλάδα κυκλοφόρησαν το 1840 οι Κλασικές Μελέτες, όπου ο Γκάιμπελ και ο φίλος του Ερνστ Κούρτιους παρουσίασαν μια επιλογή αρχαίας ελληνικής ποίησης σε δική τους μετάφραση. Η σχέση του βιβλίου με την εποχή στην οποία γράφηκε δεν έγκειται μόνο από την αφιέρωσή του στη βασίλισσα Αμαλία, αλλά και από ένα εισαγωγικό ποίημα όπου ο Γκάιμπελ τονίζει τη σχέση ανάμεσα στην αρχαία και τη νέα Ελλάδα.

Ακόμη σπουδαιότερος είναι ο τόμος Ποιήματα που εξέδωσε ο Γκάιμπελ την ίδια χρονιά, με τον οποίο καθιερώθηκε ως ποιητής. Και εδώ βρίσκονται σαφή ίχνη της παραμονής του στην Αθήνα: τα ποιήματα του δεύτερου και του τρίτου τόμου, που γράφτηκαν κατά μεγάλο μέρος τους στην Ελλάδα, πραγματεύονται μεταξύ άλλων τη ζωή στον νότο και τους αθηναίους φίλους, ταξιδιωτικές εντυπώσεις και στοχασμούς πάνω στους τόπους της κλασικής αρχαιότητας, αλλά και τις αντιλήψεις του Γκάιμπελ για την ποίηση και τη ζωή των ποιητών. Τόσο λόγω των περιεχομένων, όσο και της κλασικιστικής μορφής τους, τα αθηναϊκά ποιήματά του προϊδεάζουν για την μετέπειτα ποίηση του Γκάιμπελ. Παράλληλα, ο τρίτος τόμος των Ποιημάτων περιλαμβάνει και μερικές μεταφράσεις νεοελληνικών δημοτικών τραγουδιών, τα οποία ο Γκάιμπελ θεωρούσε ότι ταιριάζουν εμφανώς με τη δική του ποίηση (βλ. Buk, 1920 και 1923)..

H παραμονή του Γκάιμπελ στην Αθήνα εμφανίζεται ως θέμα και σε υστερότερα ποιήματα, όπως για παράδειγμα στο «Αναμνήσεις από την Ελλάδα» (Erinnerungen aus Griechenland) από τον τόμο Ποιήματα και αναμνηστικά (Gedichte und Gedenkblätter, 1864), τα οποία μεταφράστηκαν και στα ελληνικά (1867). Άλλες μεταφράσεις του Γκάιμπελ στα ελληνικά κυκλοφόρησαν αργότερα τις δεκαετίες του 1920 και του 1930, όταν η φήμη του άλλοτε επιτυχημένου ποιητή είχε πλέον ξεθωριάσει στην Γερμανία.

Βιβλιογραφία

Γκάϊμπελ (Ποιήματα)
Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Αθανάσιος Μίχας (Μεταφραστής)
1916
Τραγούδια των γερμανών κλασσικών
Δημήτριος Ι Λάμψας (Μεταφραστής), Friedrich Schiller (Συγγραφέας), Johann Wolfgang Goethe (Συγγραφέας), Friedrich Hölderlin (Συγγραφέας), Ludwig Uhland (Συγγραφέας), Joseph von Eichendorff (Συγγραφέας), August von Platen (Συγγραφέας), Wilhelm Hauff (Συγγραφέας), Heinrich Heine (Συγγραφέας), Nikolaus Lenau (Συγγραφέας), Eduard Mörike (Συγγραφέας), Ernst Moritz Arndt (Συγγραφέας), Adelbert von Chamisso (Συγγραφέας), Justinus von Kerner (Συγγραφέας), Friedrich Rückert (Συγγραφέας), Ernst Schulze (Συγγραφέας), Joseph Christian Frhr. von Zedlitz (Συγγραφέας), Gustav Schwab (Συγγραφέας), Wilhelm Müller (Συγγραφέας), Karl Immermann (Συγγραφέας), Abraham Emanuel Froelich (Συγγραφέας), August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (Συγγραφέας), Johann Gabriel Seidl (Συγγραφέας), Robert Reinick (Συγγραφέας), Anastasius Grün (Συγγραφέας), Karl Dräxler (Συγγραφέας), Friedrich von Sallet (Συγγραφέας), Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Georg Herwegh (Συγγραφέας), Karl Egon Ebert (Συγγραφέας)
1933/34
Emmanuel Geibel und das Neugriechentum
Herrmann Buk (Συγγραφέας)
1920
Klassische Studien
Emanuel Geibel (Μεταφραστής), Ernst Curtius (Μεταφραστής), Aischylos (Συγγραφέας), Aristophanes (Συγγραφέας), Archilochus (Συγγραφέας), Sappho (Συγγραφέας), Alcäus (Συγγραφέας), Mimnermus (Συγγραφέας), Stesichorus (Συγγραφέας), Anakreon (Συγγραφέας), Hipponar (Συγγραφέας), Simonides (Συγγραφέας), Pindar (Συγγραφέας), Bakchylides (Συγγραφέας), Ibykus (Συγγραφέας), Panyasis (Συγγραφέας), Moschos (Συγγραφέας), Posidippus (Συγγραφέας), Metrodorus (Συγγραφέας), Volkspoesie (Συγγραφέας)
1840
Η κόρη της Πάρου
Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Ι. Περβάνογλου (Μεταφραστής)
1884
Ο ποιητής Εμμανουήλ Geibel ως φιλέλλην
Aug. Bolz (Συγγραφέας)
1884
E. Geibel und das neugriechische Volkslied
Hermann Buk (Συγγραφέας)
1923
Franz Emanuel August Geibel
Karl Theodor Gaedertz (Συγγραφέας), Iwan Müller (Επιμελητής)
1884
Von Berlin nach Athen; In Griechenland
Karl Theodor Gaedertz (Συγγραφέας)
1897
Erinnerungen aus Griechenland
Emanuel Geibel (Συγγραφέας)
1864
Reise nach Griechenland; Griechenland
Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Emil F. Fehling (Επιμελητής)
1909
Sonette und Distichen aus Griechenland als Intermezzo, 1839-1840; Athen, 1838-1840
Emanuel Geibel (Συγγραφέας)
1848
Griechenland
Carl Leimbach (Συγγραφέας)
1894
Neugriechische Volkslieder
Emanuel Geibel (Μεταφραστής), Volkslieder (Συγγραφέας)
1848

Παραπομπή

Marco Hillemann, »Εμάνουελ Γκάιμπελ«, στο: Αλέξανδρος-Ανδρέας Κύρτσης και Μίλτος Πεχλιβάνος (επιμ.), Επιτομή των ελληνογερμανικών διασταυρώσεων, 05.04.2022, URI: https://comdeg.eu/el/compendium/artikel/94725/.

Μεταδεδομένα

Κατηγορία άρθρου Πρόσωπο
Ευρετήριο Εμάνουελ Γκάιμπελ
GND-ID Geibel, Emanuel (11853811X)
Συγγραφέας Marco Hillemann
Σχετικά Emanuel Geibel (Εργοβιογραφικό σημείωμα)
Άδεια χρήσης CC BY-NC-ND 4.0
Γλώσσα Ελληνικά, μετάφραση από τα γερμανικά από την/τον Αντώνης Οικονόμου

Αναφορές στη Βιβλιογραφία

Gehrke, Hans-Joachim: „Die Rolle der deutschen Archäologie in Griechenland“, in: Schultheiß, Wolfgang und Evangelos Chrysos (Hrsg.): Meilensteine deutsch-griechischer Beziehungen. Beiträge eines deutsch-griechischen Symposiums am 16. und 17. April 2010 in Athen, Athen: Stiftung für Parlamentarismus und Demokratie des Hellenischen Parlaments 2010, S. 119–126.
Hans-Joachim Gehrke (Συγγραφέας), Wolfgang Schultheiß (Επιμελητής), Evangelos Chrysos (Επιμελητής)
2010
Reisinger, Ernst: Griechenland. Landschaften und Bauten. Schilderung deutscher Reisender, Leipzig: Insel 1916.
Ernst Reisinger (Συγγραφέας)
1916
Veloudis, Georg: Germanograecia: deutsche Einflüsse auf die neugriechische Literatur (1750 - 1944), Amsterdam: Hakkert 1983 (Bochumer Studien zur neugriechischen und byzantinischen Philologie ; 4).
Georg Veloudis (Συγγραφέας)
1983
Buk, Herrmann. “Emmanuel Geibel Und Das Neugriechentum.” Historisch-Politische Blätter Für Das Katholische Deutschland 166, no. 1–3 (1920): 19–29; 65–79; 151–58.
Herrmann Buk (Συγγραφέας)
1920
Bolz, Aug. “Ο Ποιητής Εμμανουήλ Geibel Ως Φιλέλλην.” Έσπερος, no. 4 (1884): 148–50.
Aug. Bolz (Συγγραφέας)
1884
Buk, Hermann: „E. Geibel und das neugriechische Volkslied“, in: Byzantinisch-Neugriechisch Jahrbuch 4 (1923), S. 301–327.
Hermann Buk (Συγγραφέας)
1923
Gaedertz, Karl Theodor: „Franz Emanuel August Geibel“, in: Müller, Iwan (Hrsg.): Biographisches Jahrbuch für Alterthumskunde, Bd. 7, Berlin: Calvary 1884, S. 166–172.
Karl Theodor Gaedertz (Συγγραφέας), Iwan Müller (Επιμελητής)
1884
Gaedertz, Karl Theodor: „Von Berlin nach Athen; In Griechenland“, Emanuel Geibel, Sänger der Liebe, Herold des Reiches. Ein deutsches Dichterleben, Leipzig: Wigand 1897.
Karl Theodor Gaedertz (Συγγραφέας)
1897
Leimbach, Carl: „Griechenland“, Emanuel Geibels Leben, Werke und Bedeutung für das deutsche Volk, 2. Aufl., Wolfenbüttel: Zwißler 1894, S. 39–57.
Carl Leimbach (Συγγραφέας)
1894
Geibel, Emanuel: „Γκάϊμπελ (Ποιήματα)“, in: Ο Νουμάς (1916), S. 105.
Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Αθανάσιος Μίχας (Μεταφραστής)
1916
Geibel, Emanuel: „Τετράστιχο“, in: Ο Νουμάς 20/774 (1923), S. 370.
Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Λέων Κουκούλας (Μεταφραστής)
1923
Schiller, Friedrich u. a.: Τραγούδια των γερμανών κλασσικών, übers. von. Δημήτριος Ι Λάμψας, Αθήνα: Κολλάρος 1933.
Friedrich Schiller (Συγγραφέας), Johann Wolfgang Goethe (Συγγραφέας), Friedrich Hölderlin (Συγγραφέας), Ludwig Uhland (Συγγραφέας), Joseph von Eichendorff (Συγγραφέας), August von Platen (Συγγραφέας), Wilhelm Hauff (Συγγραφέας), Heinrich Heine (Συγγραφέας), Nikolaus Lenau (Συγγραφέας), Eduard Mörike (Συγγραφέας), Ernst Moritz Arndt (Συγγραφέας), Adelbert von Chamisso (Συγγραφέας), Justinus von Kerner (Συγγραφέας), Friedrich Rückert (Συγγραφέας), Ernst Schulze (Συγγραφέας), Joseph Christian Frhr. von Zedlitz (Συγγραφέας), Gustav Schwab (Συγγραφέας), Wilhelm Müller (Συγγραφέας), Karl Immermann (Συγγραφέας), Abraham Emanuel Froelich (Συγγραφέας), August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (Συγγραφέας), Johann Gabriel Seidl (Συγγραφέας), Robert Reinick (Συγγραφέας), Anastasius Grün (Συγγραφέας), Karl Dräxler (Συγγραφέας), Friedrich von Sallet (Συγγραφέας), Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Georg Herwegh (Συγγραφέας), Karl Egon Ebert (Συγγραφέας), Δημήτριος Ι Λάμψας (Μεταφραστής)
1933/34
Geibel, Emanuel. “Η Κόρη Της Πάρου.” Translated by Ι. Περβάνογλου. Έσπερος, no. 4 (1884): 231.
Emanuel Geibel (Συγγραφέας), Ι. Περβάνογλου (Μεταφραστής)
1884

Μια συμπραξη των


Χρηματοδοτες

Τεχνικο περιβαλλον